środa, 16 lipiec 2014 12:55 | Komunikaty Oddziału Przeciwepidemicznego
Warszawa, czerwiec 2014
 
Stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego dot. zagadnienia właściwego sposobu dokumentowania przez lekarza udzielenia pacjentowi lub jego opiekunowi informacji o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych
 
   Zgodnie z art. 17 ust. 9 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2013 r. poz. 947, z późn. zm.) obowiązkiem lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną jest powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna faktycznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r. poz. 159, z późn. zm.), o obowiązku poddania się tym szczepieniom, a także poinformowanie o szczepieniach zalecanych. W ww. ustawie oraz w rozporządzeniach regulujących kwestie dotyczące obowiązku powiadomienia nie została określona szczególna forma prawna dla tej czynności.
   Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.) również nie zawiera odrębnej regulacji odnoszącej się do formy zawiadomień, mimo że wywołują one nieraz daleko idące skutki prawne, np. odpowiedzialność lekarza określona w art. 51 pkt 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Zgodnie z doktryną zawiadomienia są oświadczeniami wiedzy. Kodeks cywilny nie reguluje również formy, w jakiej zawiadomienia mają być składane. Nie stosuje się tu per analogiam - przepisów o formie czynności prawnych, oświadczeń woli. Ponieważ jednak w wielu przypadkach z zawiadomieniami związane są istotne konsekwencje, ważne jest, aby nie powstawały spory co do tego, czy jakieś zawiadomienie zostało złożone, czy też nie. W związku z powyższym zasadnym wydaje się analogiczne zastosowanie reguły określonej w art.61 Kodeksu cywilnego, która mówi, ż oświadczenie woli złożone zostaje innej osobie wtedy, gdy doszło do adresata w taki sposób, że mógł się z nim zapoznać. Regułę tę należy analogicznie odnosić do zawiadomień. Oznacza ona, że dla skuteczności oświadczenia woli nie jest wymagane, aby adresat rzeczywiście zapoznał się ze złożonym jemu oświadczeniem lub zawiadomieniem, wystarczy, że miał taką możliwość.
   W sytuacji, o której mowa w art. 17 ust. 9 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przez powiadomienie osoby obowiązanej do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym o ciążącym na niej obowiązku należy rozumieć przekazanie tejże osobie informacji o ciążącym na niej obowiązku w taki sposób, aby mogła się z nią zapoznać oraz aby było możliwe udowodnienie wykonania tej czynności.
   Mając powyższe na uwadze, należy przyjąć, iż lekarz może powiadomić osobę, na której ciąży obowiązek, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ww. ustawy, w takiej formie, aby osoba ta mogła się zapoznać się z daną informacją oraz odpowiednio udokumentować ten fakt. Zarówno forma ustna, jak i pisemna (poprzez wysłanie listu) poinformowania pacjenta przez lekarza wydaje się być wystarczająca dla wypełnienia obowiązku określonego w art. 17 ust. 9 ww. ustawy, przy jednoczesnym odnotowaniu wykonania tejże czynności przez lekarza w dokumentacji medycznej.
   Z praktycznego punktu widzenia zasadnym jest aby lekarz informując o obowiązku szczepienia przy zachowaniu formy ustnej odnotował ten fakt w dokumentacji medycznej oraz uzyskał podpis tejże osoby. Natomiast przy wysyłaniu listu warto zastosować formę listu poleconego, którego potwierdzenie wysłania dołącza się do dokumentacji medycznej.
   Odnosząc się do kwestii właściwego sposobu postępowania w przypadku, gdy osoba odmawia poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu, należy uznać, że fakt ten powinno się udokumentować w dokumentacji medycznej wraz z uzyskaniem podpisu tejże osoby.
   Ww. przepisy nie regulują również kwestii dotyczących częstotliwości powiadamiania osób o obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym. W związku z powyższym należy uznać, iż wystarczy jednokrotne powiadomienie danej osoby o obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym dla wypełnienia normy, o której mowa w art. 17 ust. 9 ww. ustawy. Zgodnie z przepisami ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi lekarz składa organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, sprawozdania ze stanu zaszczepienia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną oraz przekazuje informacje dotyczące osób, które uchylają się od obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w terminach i w formie określonej w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086).
   Zgodnie z art. 51 ust. 2 i 3 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi „kto wbrew obowiązkowi prowadzenia dokumentacji medycznej dotyczącej szczepień ochronnych, nie dokonuje wpisu szczepienia, nie wystawia zaświadczenia o wykonaniu szczepienia lub nie prowadzi dokumentacji medycznej w tym zakresie lub prowadzi ją nierzetelnie oraz wbrew bowiązkowi nie zawiadamia pacjenta lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną albo opiekuna aktycznego, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, o obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym lub nie informuje o ochronnych szczepieniach zalecanych - podlega karze grzywny”.
   Jednocześnie należy podkreślić, iż zgodnie z ustawą dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634, z późn. zm.) lekarz ma obowiązek wykonywać zawód zgodnie ze wskazaniami aktualnej wiedzy medycznej, dostępnymi mu metodami i środkami zapobiegania, rozpoznawania i leczenia chorób, zgodnie z zasadami etyki zawodowej oraz należytą starannością. Lekarz, który nie wywiązuje się z obowiązku udzielenia informacji na temat szczepień ochronnych i zalecanych, naraża się na poniesienie odpowiedzialności z tego tytułu. Niedopełnienie obowiązku informowania o szczepieniach zalecanych naraża również lekarza na poniesienie odpowiedzialności zawodowej. Ryzyko tego rodzaju odpowiedzialności pojawia się w przypadku naruszenia regulacji zawartych w Kodeksie Etyki Lekarskiej, którego art. 13 zobowiązuje lekarza do respektowania prawa pacjenta i jego przedstawiciela ustawowego do świadomego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących stanu zdrowia. Świadome uczestnictwo w szeroko pojętym procesie leczenia możliwe jest dzięki wywiązywaniu się lekarza z obowiązku informacji, w tym informacji o dostępności, specyfice i negatywnych następstwach niewykonania szczepień.

 

© 2006 - 2019 PSSE w Gdańsk.

Unikalnych wizyt: 2195717

realizacja: Nabucco