poniedziałek, 12 październik 2015 10:59 | Aktualności Sekcji Oświaty Zdrowotnej i Promocji Zdrowia

Październik miesiącem profilaktyki raka piersi

 

Październik to miesiąc walki z rakiem piersi.

Celem jest zwrócenie uwagi dorosłych Polek na konieczność wykonywania

regularnych badań profilaktycznych

(samobadanie piersi, USG piersi i mammografia)

oraz rolę zdrowego stylu życia

(odpowiednia dieta, ruch, unikanie stresów, niepalenie papierosów)

w zapobieganiu nowotworom.

 

Nowotwory złośliwe to najczęściej stwierdzana przyczyna zgonu kobiet w wieku poniżej 65 lat, a pierwsze miejsce zajmuje rak piersi. W Polsce co roku odnotowuje się ponad 13.000 przypadków zachorowań. W porównaniu z innymi krajami ryzyko zachorowania na raka piersi w Polsce można określić jako średnie - statystycznie co 16 Polka zachoruje na tą chorobę. Niepokojące jest wysokie tempo wzrostu zachorowalności na nowotwory złośliwe piersi u kobiet w Polsce i proporcjonalne do wzrostu zachorowalności, rosnące dane o umieralności kobiet z powodu tej choroby. Oznacza to małą poprawę wyleczalności kobiet chorych na raka piersi w Polsce, niższą niż w wielu innych krajach. Głównym powodem, dla którego nadal wiele kobiet umiera na raka piersi, mimo postępu medycyny, jest w większości przypadków zbyt późne wykrycie choroby, najczęściej gdy jest już w zaawansowanym stadium, z przerzutami. Wynika to zazwyczaj z braku edukacji, strachu i małej świadomości kobiet. Powszechne jest myślenie „mnie to nie dotyczy”. Kobiety wciąż często nie wiedzą, jak kontrolować swoje piersi, a lekarze rzadko wykonują to rutynowe badanie. Rak gruczołu piersiowego jest nowotworem o długiej fazie przedklinicznej, objawia się po latach utajonego wzrostu, najczęściej, gdy guz jest już duży, wyczuwalny bez trudu lub są przerzuty, które dają inne objawy. W zdecydowanej większości przypadków wczesne wykrycie raka piersi umożliwia całkowite wyleczenie. Dlatego warto regularnie wykonywać badania diagnostyczne (mammografię, USG i samobadanie piersi). Najwięcej zachorowań wykrywa się u kobiet między 50 a 70 rokiem życia, dlatego kobiety w tym wieku powinny poddawać się badaniom mammograficznym co dwa lata. Problem raka piersi dotyczy jednak kobiet w każdym wieku, dlatego już u nastolatek należy zadbać o profilaktykę i edukację, wyrobić u młodych dziewczyn nawyki dbania o swoje zdrowie, comiesięcznej samokontroli piersi i kształtować świadomość prozdrowotną.

 

Rak piersi jest chorobą, na którą chorują także mężczyźni. Według badań Narodowego Instytutu Raka w Waszyngtonie, w każdym roku w USA notuje się co najmniej 400 zachorowań u mężczyzn. Wprawdzie zapadalność na tę chorobę u płci męskiej jest stokrotnie mniejsza niż u kobiet, ale z reguły choroba jest wykrywana w zaawansowanym stadium, kiedy szanse na wyleczenie są małe. Dlatego ocenia się, że rocznie umiera na nią około 300 Amerykanów. Mężczyźni trafiają do lekarza znacznie później niż kobiety. Zwykle zgłaszają się na konsultacje dopiero w 6-9 miesięcy po pojawieniu się niepokojących objawów, gdyż nie przychodzi im do głowy, że mogą mieć raka piersi. Rokowania są u nich wówczas mniej korzystne - nawet po usunięciu guza często pojawiają się przerzuty. Leczenie jest podobne jak u kobiet: polega na przeprowadzeniu mastektomii - odjęciu całego sutka, napromieniowaniu klatki piersiowej oraz terapii farmakologicznej.

 

Nie znana jest bezpośrednia przyczyna powstawania nowotworów złośliwych piersi, ale wiadomo, że określone czynniki mają wpływ na jego powstawanie i rozwój:

  1. Wiek - zagrożenie rośnie wraz z wiekiem, szczególnie po menopauzie.
  2. Czynniki genetyczne - bardziej narażone są kobiety, u których występował rak piersi u krewnych pierwszego stopnia (matka, siostra), szczególnie, gdy zachorowanie wystąpiło w okresie przed przekwitaniem. Rak piersi uwarunkowany genetycznie stanowi do 10% wszystkich jego postaci.
  3. Otyłość - zwiększa ryzyko nowotworu, ale dopiero po menopauzie. Nieprawidłowe odżywianie z dużą ilością tłuszczów, cholesterolu.
  4. Cukrzyca.
  5. Nadużywanie alkoholu.
  6. Narażenie na promieniowanie jonizujące w młodym wieku.
  7. Czynniki hormonalne endogeniczne i egzogenne.

Czynniki endogeniczne to: wczesna pierwsza miesiączka (przed 12 rokiem życia), późny wiek pierwszej donoszonej ciąży (ciąża po 30 roku życia) lub brak dzieci, brak lub krótki okres karmienia piersią, późny wiek menopauzy tj. po 55 roku życia.

Czynniki egzogenne sprowadzają się do wieloletniego (ponad 8 lat) stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych.

Profilaktyka!!!

Czynniki środowiskowe (w środowiskach wiejskich rak piersi jest rzadziej spotykany):
- aktywny styl życia, ruch, unikanie stresu;
- dieta ubogo tłuszczowa (chude mleko, owoce, warzywa).

Czynniki szkodliwe – czego unikać:
- palenie tytoniu, picie alkoholu, otyłość,
- napromienianie klatki piersiowej,
- wielogodzinne noszenie staników, spanie w stanikach,

- wieloletnia antykoncepcja hormonalna.

Czynniki sprzyjające kobietom w profilaktyce raka:
- Ciąże przed 26 rokiem życia i ilość urodzonych dzieci zmniejsza ryzyko zachorowania;
- Im dłuższy okres karmienia tym ryzyko choroby mniejsze.

 

Przydatne strony internetowe:

http://zdrowie.med.pl/rak_piersi/rak_piersi1.html

http://www.psse.gda.pl/34-oswiata-zdrowotna-i-promocja-zdrowia/realizowane-programy-i-akcje-profilaktyczne/281-rak-piersi

http://biust.pl/rak_piersi/co_to_jest_rak.htm

http://www.kwiatkobiecosci.pl/av/244/Pa%C5%BAdziernik_miesi%C4%85cem_profilaktyki_raka_piersi.html

http://www.mz.gov.pl/zdrowie-i-profilaktyka/komunikaty2/pazdziernik-miesiacem-walki-z-rakiem-piersi

© 2006 - 2019 PSSE w Gdańsk.

Unikalnych wizyt: 2195722

realizacja: Nabucco